Ποιος έχει την αρμοδιότητα και τι έκανε γι’ αυτήν; Η μεγάλη αλλαγή του νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης

 

Ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης δεν αφορά μόνο τους Δημάρχους, τα Δημοτικά Συμβούλια ή τον τρόπο διεξαγωγής των εκλογών. (https://www.opengov.gr/ypes/?p=9775)

Αφορά και τις οργανωμένες κοινότητες πολιτών και ιδιοκτητών που επιδιώκουν καλύτερες υποδομές, μεγαλύτερη ασφάλεια, αποτελεσματικότερη διοίκηση και καλύτερες προοπτικές ανάπτυξης.

Για την Ιπποκράτειο Πολιτεία, μια οργανωμένη κοινότητα περίπου 2.000 ιδιοκτητών, με σημαντική συλλογική περιουσία, κοινόχρηστους χώρους, αναπτυξιακές δυνατότητες και διαχρονικά ζητήματα που απαιτούν συνεργασία με τον Δήμο, την Περιφέρεια και την Κεντρική Διοίκηση, οι αλλαγές αυτές παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Η δημόσια συζήτηση έχει επικεντρωθεί κυρίως στην κατάργηση της δεύτερης Κυριακής των δημοτικών εκλογών.

Ωστόσο, η σημαντικότερη αλλαγή για περιοχές όπως η Ιπποκράτειος Πολιτεία πιθανότατα βρίσκεται αλλού.

Βρίσκεται στη σταδιακή μετάβαση από ένα σύστημα όπου συχνά κυριαρχούσε η ασάφεια αρμοδιοτήτων, σε ένα σύστημα όπου γίνεται ολοένα πιο σαφές ποιος έχει την ευθύνη, τι οφείλει να κάνει και ποιος λογοδοτεί όταν δεν ενεργεί.

Με απλά λόγια:

Ο νέος Κώδικας μεταφέρει τη συζήτηση από το «ποιος φταίει» στο «ποιος είχε την αρμοδιότητα και τι έκανε γι’ αυτήν».

Αυτή είναι ίσως η σημαντικότερη αλλαγή από όλες.

Οι πέντε σημαντικότερες αλλαγές

1. Ξεκαθαρίζουν οι αρμοδιότητες

Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της ελληνικής διοίκησης είναι οι επικαλύψεις αρμοδιοτήτων μεταξύ Δήμων, Περιφερειών, Αποκεντρωμένης Διοίκησης και Κεντρικού Κράτους.

Ο νέος Κώδικας επιχειρεί να περιορίσει αυτές τις γκρίζες ζώνες, ώστε να είναι σαφέστερο ποιος είναι υπεύθυνος για κάθε αντικείμενο και ποιος λογοδοτεί για το αποτέλεσμα.

2. Ενοποιείται το θεσμικό πλαίσιο

Χιλιάδες διάσπαρτες διατάξεις συγκεντρώνονται σε έναν ενιαίο Κώδικα.

Αυτό διευκολύνει όχι μόνο τις υπηρεσίες και τους αιρετούς αλλά και τους πολίτες, τους συλλόγους και τους φορείς που επιθυμούν να γνωρίζουν με σαφήνεια τις διαδικασίες, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις όλων των εμπλεκομένων.

3. Ενισχύεται η εκτελεστική διοίκηση

Ο Δήμαρχος και η Δημοτική Επιτροπή παραμένουν ο βασικός πυρήνας άσκησης διοίκησης και υλοποίησης αποφάσεων.

Η τάση είναι προς μια σαφέστερη κατανομή ευθυνών μεταξύ όσων αποφασίζουν και όσων εφαρμόζουν τις αποφάσεις.

4. Ενισχύεται η λογοδοσία και η διαφάνεια

Η τεκμηρίωση, η καταγραφή ενεργειών και η παρακολούθηση διοικητικών διαδικασιών αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον γίνεται ευκολότερο να εντοπιστεί ποιος ενήργησε, ποιος καθυστέρησε και ποιος παρέλειψε να ενεργήσει.

5. Τέλος στη δεύτερη Κυριακή των αυτοδιοικητικών εκλογών

Η πλέον προβεβλημένη αλλαγή αφορά τον τρόπο εκλογής Δημάρχων και Περιφερειαρχών.

Το προτεινόμενο σύστημα επιδιώκει την ολοκλήρωση της εκλογικής διαδικασίας χωρίς την παραδοσιακή επαναληπτική αναμέτρηση της δεύτερης Κυριακής, αλλάζοντας σημαντικά τον τρόπο συγκρότησης των δημοτικών και περιφερειακών διοικήσεων.

Τι σημαίνουν όλα αυτά για τον δημότη

Για τον μέσο πολίτη, η ουσία δεν βρίσκεται στις νομικές λεπτομέρειες αλλά στο πρακτικό αποτέλεσμα.

Περισσότερη σαφήνεια στις αρμοδιότητες σημαίνει ότι θα πρέπει να είναι ευκολότερο να εντοπίζεται ποιος είναι υπεύθυνος για ένα ζήτημα.

Περισσότερη λογοδοσία σημαίνει ότι οι πράξεις και οι παραλείψεις της διοίκησης μπορούν να αξιολογούνται αποτελεσματικότερα.

Λιγότερη πολυνομία σημαίνει μεγαλύτερη διαφάνεια και καλύτερη κατανόηση του τρόπου λειτουργίας της Αυτοδιοίκησης.

Τι σημαίνουν για την Ιπποκράτειο Πολιτεία

Για περιοχές όπως η Ιπποκράτειος Πολιτεία, όπου διαχρονικά απασχολούν τους κατοίκους και τους ιδιοκτήτες ζητήματα πρόσβασης, υποδομών, ύδρευσης, πολιτικής προστασίας, οδοποιίας και αναπτυξιακού σχεδιασμού, η σαφέστερη κατανομή αρμοδιοτήτων αποκτά ιδιαίτερη σημασία.

Όσο πιο ξεκάθαρο είναι ποιος έχει την ευθύνη για ένα ζήτημα, τόσο ευκολότερο γίνεται να παρακολουθείται η πορεία του, να αξιολογείται η αποτελεσματικότητα των ενεργειών που αναλαμβάνονται και να αναζητούνται λύσεις.

Η συζήτηση μετατοπίζεται σταδιακά από το γενικό:

«ποιος φταίει;»

στο πιο ουσιαστικό:

«ποιος είχε την αρμοδιότητα και τι έκανε γι’ αυτήν;»

Αυτή η αλλαγή νοοτροπίας μπορεί να αποδειχθεί σημαντικότερη από πολλές επιμέρους θεσμικές ρυθμίσεις.

Η αξία της οργανωμένης κοινότητας

Η Ιπποκράτειος Πολιτεία δεν είναι απλώς μια περιοχή που περιμένει αποφάσεις τρίτων.

Είναι μια οργανωμένη κοινότητα περίπου 2.000 ιδιοκτητών με κοινά συμφέροντα, κοινόχρηστους χώρους, συλλογική περιουσία και αναπτυξιακές προοπτικές που επηρεάζονται άμεσα από τις αποφάσεις της Αυτοδιοίκησης.

Σε ένα περιβάλλον αυξημένης λογοδοσίας, η ύπαρξη οργανωμένης εκπροσώπησης αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.

Η συστηματική καταγραφή ζητημάτων, η παρακολούθηση υποθέσεων, η διατήρηση διοικητικής μνήμης και η δυνατότητα θεσμικής παρέμβασης δεν αποτελούν γραφειοκρατικές λεπτομέρειες.

Αποτελούν εργαλεία που επιτρέπουν σε μια κοινότητα να υπερασπίζεται τα συμφέροντά της, να διεκδικεί λύσεις και να σχεδιάζει το μέλλον της.

Για έναν φορέα όπως ο ΣΔΙΠ, με πολυετή παρουσία, τεκμηριωμένα αιτήματα, διοικητική μνήμη, δικαστικές αποφάσεις και συνεχή επικοινωνία με τις αρμόδιες αρχές, το ερώτημα «ποιος είχε την αρμοδιότητα και τι έκανε γι’ αυτήν» μπορεί να αποδειχθεί πολύ σημαντικότερο από οποιαδήποτε αλλαγή στον τρόπο εκλογής του Δημάρχου.

Ανάπτυξη και επόμενη ημέρα

Η σημασία του νέου Κώδικα δεν περιορίζεται στη λειτουργία της διοίκησης.

Αφορά και τις προοπτικές ανάπτυξης.

Η πρόσβαση, οι υποδομές, η ύδρευση, η πολιτική προστασία, η οδοποιία, οι κοινόχρηστοι χώροι, η αξιοποίηση της περιουσίας και η αναβάθμιση της καθημερινότητας αποτελούν παράγοντες που επηρεάζουν άμεσα την ποιότητα ζωής και την αξία των ιδιοκτησιών.

Όσο πιο αποτελεσματικά λειτουργεί η διοίκηση και όσο πιο ξεκάθαρες είναι οι αρμοδιότητες, τόσο μεγαλύτερες είναι οι δυνατότητες μιας περιοχής να διεκδικεί έργα, να επιλύει προβλήματα και να σχεδιάζει το μέλλον της.

Η ανάπτυξη δεν προκύπτει μόνο από χρηματοδοτήσεις ή επενδύσεις.

Προκύπτει και από την ικανότητα μιας περιοχής να εκπροσωπείται αποτελεσματικά, να παρακολουθεί τις εξελίξεις και να αξιοποιεί τις ευκαιρίες που παρουσιάζονται.

Ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης δεν εγγυάται λύσεις.

Μπορεί όμως να κάνει σαφέστερο ποιος είναι υπεύθυνος για να υπάρξουν λύσεις.

Και αυτό ίσως είναι η σημαντικότερη αλλαγή για την Ιπποκράτειο Πολιτεία.

Γιατί όταν οι αρμοδιότητες γίνονται σαφέστερες, η λογοδοσία ισχυρότερη και η διοικητική μνήμη διατηρείται, αυξάνονται και οι δυνατότητες μιας οργανωμένης κοινότητας να προστατεύει τα συμφέροντά της, να διεκδικεί έργα και να σχεδιάζει το μέλλον της.

Η πρόοδος μιας περιοχής δεν εξαρτάται μόνο από το ποιος διοικεί.

Εξαρτάται και από το αν είναι σαφές ποιος είχε την ευθύνη, τι έκανε γι’ αυτήν και ποιο αποτέλεσμα παρήγαγε.

Για την Ιπποκράτειο Πολιτεία και τους περίπου 2.000 ιδιοκτήτες που εκπροσωπούνται από τον Οικοδομικό Συνεταιρισμό Υγειονομικών «Διεθνής Ιπποκράτειος Πολιτεία» ΣΥΝ.ΠΕ., η μετάβαση από το «ποιος φταίει» στο «ποιος είχε την αρμοδιότητα και τι έκανε γι' αυτήν» μπορεί να αποδειχθεί η σημαντικότερη αλλαγή από όλες.